İçeriğe geç

Daha fazla bilgi?

Bu web sitesini okuduktan sonra ECT hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyebilirsiniz. Farklı bilgi kaynaklarına başvurmak iyidir. Bu bölümde, bu kaynaklardan seçilmiş bir listenin yer aldığını göreceksiniz. Daha fazla mı okumak istiyorsunuz? Yoksa bilgiyi izleyip dinlemeyi mi tercih edersiniz? Ya da ECT hakkında bilimsel verilere mi derinlemesine bakmak istiyorsunuz? O zaman bu bölümdeki bağlantılara göz atın.

ECT hakkında daha fazla okuyun
  1. Medisch Contact – ECT verdient beter imago – 2009
  2. Medisch Contact – Nederlands onderzoek laat zien`: ECT is veilig – 2024
  3. Hersenstichting
  4. Depressie vereniging
  5. Stichting MIND
  6. Disclaimer bij de film One Flew over the Cuckoo’s Nest – 2025
  7. Volkskrant artikel Een zeldzame shock tegen depressie -2025
ECT hakkında daha fazla izleyin ve dinleyin
ECT ile ilgili bilimsel kaynaklar
  1. Hollanda ECT kılavuzu
  2. Hollanda ECT Konsorsiyumu web sitesi
  3. Loef et al. (2024) A prediction model for electroconvulsive therapy effectiveness in patients with major depressive disorder from the Dutch ECT Consortium (DEC)
  4. Loef et al. (2024). Pre-treatment predictors of cognitive side-effects after treatment with electroconvulsive therapy in patients with depression: A multicenter study. PMID: 38195009.
  5. Dols A, Stek ML. (2009) Elektroconvulsietherapie: indicaties, effectiviteit, veiligheid en bijwerkingen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A588. Dutch. PMID: 19900318.
  6. Rovers et al. (2025). Exploring the Decision-Making Process for Electroconvulsive Therapy in Patients With Major Depressive Disorder and Their Relatives After Treatment. J ECT. PMID: 39998858.
  7. Obbels J et al. (2017) ECT-Related Anxiety: A Systematic Review. The Journal of ECT 33(4):p 229-236.

Sıkça sorulan sorular

Bu bölümde ECT ile ilgili sıkça sorulan sorular bulunmaktadır. Bu sorular hastalar, yakınları ve sağlık çalışanları tarafından hazırlanmıştır.

ECT ne kadar etkilidir?

ECT, duygudurum bozuklukları ve psikotik bozukluklar için güvenli ve etkili bir tedavidir. Diğer tedavilere iyi yanıt vermeyen depresyon hastalarında, hastaların yarısından fazlasının ECT sonrasında tamamen iyileştiği görülmektedir. Bazı hastalar semptomlarında iyileşme hisseder, ancak tamamen şikâyetsiz hale gelmez. Az sayıda hasta ise tedaviden hiçbir fayda görmez. Buradan daha fazlasını okuyun: elektrokonvülsif tedavi .

ECT’nin yan etkileri nelerdir?

ECT’nin yan etkileri kısa süreli veya uzun süreli olabilir. Kısa süreli yan etkiler, tedavi sırasında ve hemen sonrasında görülür. Bunlar özellikle baş ağrısı, kas ağrısı ve kafa karışıklığıdır. Uzun süreli yan etkiler ise hafıza sorunları olabilir, ancak bu herkeste görülmez. Buradan daha fazlasını okuyun: Yan etkiler.

ECT hangi hastalıklarda kullanılır?

ECT; ağır depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi psikotik bozukluğu olan hastalar için uygun bir tedavidir. Ayrıca tedaviye dirençli depresyonu olan kişiler için de iyi bir seçenektir. Bu, daha önce ilaç ve/veya psikoterapi ile yapılan tedavilerin yeterince fayda sağlamadığı anlamına gelir. ECT, (malign) katatoni, akut intihar düşünceleri ve status epileptikus gibi hayatı tehdit eden durumlarda da kullanılabilir.

Bir ECT tedavisi nasıl ilerler?

ECT’ye başlandığında genellikle haftada iki kez uygulanır. Bu günlerde ECT tedavi merkezine gelirsiniz. Tedaviye hazırlanırsınız. Genellikle bu, kıyafet değiştirmek, takıları çıkarmak (mümkünse hiç getirmemek) ve gerekirse bazı anketleri doldurmak anlamına gelir. Ardından ECT ekibi, prosedürü çok düzenli bir şekilde uygulamaya hazır olur. Size damar yolu açılır ve bu yolla anestezi ile kas gevşetici verilir. Ayrıca kollarınıza, göğsünüze ve başınıza tansiyon ölçüm bantları, kalp ve beyin filmi (EKG, EEG) için elektrotlar yerleştirilir. Hazırlık tamamlandıktan sonra genellikle “time-out” denilen son bir kontrol yapılır. Herkes her şeyin doğru olduğunu kontrol eder. Daha sonra anestezi uzmanı narkozu uygular. Narkozdan sonra tedavi uygulanır, bu sırada hiçbir şey hissetmezsiniz. Birkaç dakika içinde uyanırsınız. Her şey yolunda giderse yaklaşık bir saat içinde evinize ya da hastane odanıza dönebilirsiniz. Daha fazlası için. elektrokonvülsif tedavi

ECT güvenli midir?

Evet, ECT güvenli bir tedavidir. Bunu doğrulamak için çok sayıda araştırma yapılmıştır Komplikasyon riski düşüktür. Tedaviyi mümkün olduğunca güvenli hale getirmek için önceden ECT yapılmasına engel olabilecek durumlar dikkatle kontrol edilir. Örneğin çok genişlemiş damarlar (anevrizma), yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi veya felç buna örnektir. Psikiyatrist, hemşireler ve anestezi uzmanı, narkozun ve tedavinin en güvenli şekilde yapılması için birlikte çalışır..

ECT tehlikeli veya korkutucu mu?

ECT tehlikeli değildir, bu nedenle korkmak için bir sebep yoktur. Ancak bazı kişilerde korku hissi olabilir. Ne kadar korkutucu bulunduğu kişiden kişiye değişir Kimi için karanlık bir ortam korkutucudur, kimi için değildir. ECT korkusu yaygındır. Bu korku zorlayıcı olabilir, ama mutlaka başa çıkılabilecek bir şeydir. Kimi kişi için bu siteyi kullanarak tedavi hakkında detaylı bilgi almak rahatlatıcı olabilir. Kimi kişi ise mümkün olduğunca az bilgi almak ister. Ancak duygularınızı mutlaka tedavi ekibinizle ve mümkünse ECT deneyimi yaşamış biriyle paylaşmak önemlidir. Tedavi öncesinde sizi rahatlatacak bir şey yapmak da yardımcı olabilir; örneğin müzik dinlemek, bir şey izlemek veya nefes egzersizleri yapmak gibi.

ECT ne sıklıkta uygulanmalıdır?

ECT tedavi sayısı kişiden kişiye değişir ve rahatsızlığa bağlıdır. epresyonda, akut tedavi için ortalama 16 seans gerekir ECT, iki hafta boyunca ek bir iyileşme görülmeyene kadar devam eder. Eğer hiçbir etkisi olmazsa, tedavi de sonlandırılır. Bazen depresyonun tekrarlamasını önlemek için etkili olduktan sonra da ECT uygulanmaya devam edilir. Böyle durumlarda, birkaç yıla yayılmış 100’den fazla seans gerekebilir.

ECT genel anestezi altında mı yapılır?

Evet. ECT genel anestezi altında yapılır. Anestezi uzmanı narkozu uygular ve hastayı yakından izler. Dolayısıyla tedavi sırasında hiçbir şey hissetmezsiniz..

ECT’den sonra ne bekleyebilirim?

ECT’den sonra iyileşmek için zamana ihtiyaç vardır. Bu,tedavi işe yarasa da yaramasa da herkes için geçerlidir Tedavi etkili olmuşsa, ilaç tedavisine başlamak veya mevcut ilaçlara devam etmek önemlidir. Bu,depresyonun tekrarlama riskini azaltır. Tekrarlama riski en çok ilk 6–12 ayda yüksektir. Psikoterapi veya başka tedaviler de depresyonun geri gelmesini önlemeye yardımcı olabilir. Bazen depresyonun geri gelmesini önlemek için ECT daha uzun süre uygulanabilir. Kendi durumunuza uygun planı, tedavi ekibiniz ve yakınlarınızla konuşarak belirleyin.

ECT’nin yan etkileri olabileceğini unutmayın. Bazı kişilerde örneğin hafıza sorunları görülebilir, bu da günlük yaşamda rahatsız edici olabilir. Bu şikâyetler genellikle ECT bittikten sonraki 3 ay içinde kendiliğinden kaybolur. Daha fazla bilgi için Yan etkileri.

ECT kalıcı hafıza kaybına yol açabilir mi?

ECT bazı kişilerde hafıza sorunlarına neden olabilir. Çoğu kişide bu sorunlar kendiliğinden düzelir. Ama küçük bir grupta hafıza sorunları daha uzun süre devam edebilir. Buna kalıcı hafıza kaybı denir. Bu genellikle tedavi sırasındaki döneme ait anıları kapsar, bazen daha eski anılar da etkilenebilir. Kimde hafıza sorunları gelişeceğini ve bu sorunların kimde uzun süre kalacağını önceden bilmek mümkün değildir. Aşağıdaki görselde hafıza sorunları hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Bunun ile ilgili daha fazla bilgiyi şurada okuyabilirsiniz Yan etkileri

ECT yaptırmak nasıl hissettirir?

edavinin kendisini hissetmezsiniz. Çünkü işlem narkoz altında yapılır. Deneyimler sayfasında hastaların ECT sırasında ve sonrasında neler yaşadığını okuyabilirsiniz.

ECT son çare midir?

Hayır. ECT, çeşitli ruhsal ve bedensel hastalıklar için güvenli ve etkili bir tedavidir. Bazen ECT doğrudan ilk tedavi olarak kullanılır, örneğin ağır (psikotik) depresyonda veya hayatı tehdit eden durumlarda. Ama çoğunlukla önce ilaç veya terapi gibi diğer tedaviler denenir. Bunlarda genellikle etkilidir ve ECT’den daha az yoğun bir süreçtir. Eğer ECT işe yaramazsa, başka tedavi seçenekleri de vardır. Seçenekleri daima doktorunuzla görüşün.

ECT ile depresyon için diğer tedaviler arasındaki fark nedir?

Depresyon için psikoterapi, ilaçlar ve nörostimülasyon gibi farklı tedaviler vardır. Bunlar tek başına ya da birlikte uygulanabilir. Doktorunuzla birlikte size en uygun tedavi seçilir. İlaçlar (örneğin antidepresanlar) ve psikoterapi genellikle etkilidir ve farklı şekillerde çalışır. Birlikte uygulandıklarında çoğu zaman daha da etkili olurlar.

ECT, nörostimülasyonun bir şeklidir. ECT’de, depresyonda iyi çalışmayan beyin bölgeleri uyarılır. Diğer nörostimülasyon yöntemleri; rTMS (tekrarlayıcı transkraniyal manyetik stimülasyon) ve DBS (derin beyin stimülasyonu) bulunur. Daha fazla bilgi almak ister misiniz? O zaman şu sayfadan devam edin: ECT ve beyin.

ECT sırasında ilaçlarımı kullanmaya devam edebilir miyim?

Çoğu ilacı ECT sırasında kullanmaya devam edebilirsiniz Ancak bazı ilaçlar, ECT’nin ne kadar iyi çalıştığını etkileyebilir.

  • Kaygı ilaçları (benzodiazepinler) ve epilepsi ilaçları (antiepileptikler) ECT’nin etkisini azaltabilir. Beyindeki uyarılma eşiğini yükseltirler, bu yüzden elektriksel uyarı daha az etkili olur. Bazen bu ilaçları ECT’den bir gün önce geçici olarak bırakmanız gerekebilir.
  • Lityum ECT tedavisinden sonra daha fazla şaşkınlık (konfüzyon) yaşamanıza neden olabilir. Doktorunuz bu ilacı geçici olarak bırakmanızı ya da dozunu azaltmanızı önerebilir.

Doktorunuz bunu her zaman önceden sizinle görüşür. Asla kendi başınıza doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı bırakmayın. Sorularınız mı var? Onları not edin ve doktorunuzla görüşün.

Kavramlar

Depresif bozukluk

Depresif bozukluk, uzun süreli mutsuz bir ruh hali ve günlük aktivitelerde ilgi veya zevk kaybı ile karakterize edilen bir hastalıktır. Depresyonu olan kişilerde yorgunluk, uyku sorunları, iştah değişiklikleri, konsantrasyon zorlukları ve değersizlik ya da suçluluk duyguları görülebilir. Bazen depresif duygular, ölüm ya da intihar düşünceleriyle birlikte olabilir.

Mani

Mani, anormal derecede yükselmiş ruh hali, aşırı enerji ve aşırı aktivite ile geçen bir dönemdir. Bu, bipolar bozukluğun bir özelliğidir ve aşırı özgüven, uyku ihtiyacında azalma, hızlı ve dağınık konuşma, dürtüsel davranışlar ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Ciddi vakalarda mani, psikotik belirtilere (hezeyanlar ya da halüsinasyonlar) yol açabilir.

Bipolar bozukluk

Bipolar bozukluk, aşırı duygu durum değişimleri ile karakterize edilen bir hastalıktır. Bu değişimler; manik ya da hipomanik dönemler (aşırı enerji, coşku veya sinirlilik dönemleri) ile depresif dönemler (mutsuzluk, ilgi kaybı ve yorgunluk dönemleri) arasında gidip gelir.

Psikoz

Psikoz, kişinin gerçeklikle olan bağlantısını kısmen veya tamamen kaybettiği bir durumdur. Bu durum kendini şu şekilde gösterebilir: Hezeyanlar (Gerçeğe uymayan ama kişinin doğru olduğuna kesinlikle inandığı düşünceler) ve Halüsinasyonlar (Gerçekte olmayan şeyleri görme, duyma, koklama ya da hissetme).  Psikoz yaşayan kişilerde ayrıca:Karışık (dağınık) düşünceler,Mantıklı düşünmede zorlanma,Çevresine farklı tepkiler verme görülebilir. Psikoz; şizofreni, bipolar bozukluk veya psikotik özellikli depresyon gibi farklı ruhsal hastalıklarda ortaya çıkabilir.

Şizofreni

Şizofreni, kişinin gerçeklik algısının bozulduğu bir hastalıktır. Şizofrenisi olan kişilerde psikozlar görülebilir. Belirtiler arasında:Hezeyanlar,Halüsinasyonlar,Karışık düşünce,Tutarsız konuşma bulunur. Bunun yanında; duygular, motivasyon ve sosyal işlevlerde de zorluklar yaşanabilir.

Psikoterapi

Psikoterapi, görüşmeler ve terapötik teknikler kullanılarak şikâyetlerin ve duygusal sorunların hafifletildiği bir tedavi yöntemidir. İnsanların düşüncelerini, duygularını ve davranış kalıplarını daha iyi anlamalarına ve değiştirmelerine yardımcı olur. Psikoterapi; depresyon, anksiyete bozuklukları ve kişilik bozuklukları gibi çeşitli rahatsızlıklarda uygulanabilir.

Nörostimülasyon

Nörostimülasyon, beyindeki veya sinir sistemindeki belirli bölgeleri elektriksel ya da manyetik uyarılarla aktive etmeye yönelik bir tıbbi tedavidir. Bu yöntem; depresyon, epilepsi, kronik ağrı ve Parkinson hastalığı gibi rahatsızlıklarda yardımcı olabilir. Nörostimülasyona örnekler:Derin beyin stimülasyonu (DBS), Elektrokonvülsif Tedavi (ECT), Transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS), Vagus siniri stimülasyonu (VNS). Bu tedavi, beyin aktivitesini etkiler ve belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir.

Bilateral

Bilateral, “her iki tarafta” veya “iki taraflı” anlamına gelir. Elektrokonvülsif Tedavi (ECT) bilateral elektrot yerleşimi, elektrotların başın her iki tarafına, genellikle şakak bölgelerine yerleştirilmesi demektir. Bu durumda elektrik akımı tedavi sırasında beynin her iki yarım küresini de etkiler.

Sağ unilateral (RUL)

Unilateral, “tek taraflı” anlamına gelir. Elektrokonvülsif Tedavi (ECT), RUL yönteminde elektrotlar başın sağ tarafına, genellikle şakak bölgesine yerleştirilir. RUL ECT’de elektrik akımı beynin tek tarafına, yani sağ yarım küreye verilir.

Ondersteund door

Zoeken

Disclaimer